لودر صفحه

مدل کسب و کار چیست؟

مدل کسب و کار

 

در حدود دو هه است که در ادبیات مدیریت اصطلاح مدل کسب و کار بیشتر شنیده می‌شود، ممکن است در ابتدا عموم افراد آن را با طرح کسب و کار اشتباه بگیرند. اما این دو مفهوم در مواردی با هم متفاوت هستند.

طرح کسب و کار یا طرح تجاری به بیان ساده اسناد و گزارش‌ها و مستنداتی است که اثبات میکند  فعالیت آیک کسب وکار سودآور است و بازگشت سرمایه‌ی مناسب خواهد داشت. این اسناد همچنین شامل برآورد جریان مالی ، نیازهای مواد اولیه و حقوق مورد نیاز پرسنل، هزینه های عرضه و توزیع و ….. است.

اما در مدل کسب و کار (Business Model) به سه سوال اصلی پاسخ می‌دهد:

  • سوالاتی در مورد ارزش آفرینی کسب و کار

شیوه های خلق ارزش نه تنها برای راه اندازی کسب و کار بلکه برای آینده اقتصادی یک کشور مهم هستند. کسب و کار باید ارزشی را اضافه کند که تا قبل از آن وجود نداشت و سبب بالا رفتن رفاه شود.

 

  • سوالاتی در مورد درآمد زایی  کسب و کار

ایده کسب و کار هرچقدرهم جدید، متفاوت و عالی باشد باید دقیقا روش تبدیل آن به پول و درآمد مشخص باشد. هیچ ایده ای بدون بدست آوردن درآمد ارزش صرف هزینه و زمان را ندارد.

 

  • سوالات چگونگی پایداری و بقا کسب و کار

مفهوم پایداری در مدیریت با معانی همچون مستدام بودت، دادمه دار بودن و ثبات گره خورده است. یکی از ارکان مهم مدل کسب و کار چگونگی تدوام و بقا کسب و کار است. مسلما هیچ کس علاقمند به مشارکت در پروژه ای که آینده نامعلومی دارد نیست.

 

اجزاء مدل کسب و کار

یکی از معروف‌ترین تعاریف مدل کسب و کار که به عنوان تابلو راهنما برای جهت دهی مسیر کسب‌وکار در اکثر استارت آپ‌های موفق دنیا استفاده می‌کنند، مدل کسب‌وکاراستروالدراست. این مدل بر درآمدزایی تاکید دارد و از نه بخش اصلی تشکیل شده است:

 

۱. بخش‌های مشتریان

این بخش از افراد و گروه‌هایی که می‌تواندد مشتری بالقوه و سودآور باشند تشکیل شده است. جهت تکمیل بخش مشتریان باید به دو سوال اصلی پاسخ داده شود؟

الف: مشتریان ما چه کسانی هستند؟

ب: برای چه کسانی می‌توانیم ارزش خلق کنیم؟

ج: مشتریان ما کجا قرار دارند؟

 

۲. ارزش‌های پیشنهادی

مجموعه‌ای از خدمات یا محصولات که نیازهای مشتریان را در همان حیطه تامین می‌کند و این ارزش دلیل انتخاب یک گزینه بین چند کسب و کار توسط مشتریان است. می‌توان به آن به عنوان مزیت رقابتی نسبت به رقبا نیز نگاه کرد. در این بخش نیز باید پاسخ سوالاتی را به طور شفاف مشخص کرد:

الف: کدام محصول یا خدمات ما برای کدام گروه از افراد مناسب است؟

ب: نیاز مشتریان چیست؟

ج: مزیت‌های رقابتی این کسب و کار چیست؟

د: به وسیله خدمات یا محصولات این کسب و کار کدام مشکل مشتریان حل خواهد شد؟

 

۳. کانال‌های ارتباطی، توزیع و فروش

در این بخش مشخص می‌شود که کسب و کار از چه طریقی با مشتریان ارتباط برقرار می‌کند و محصولات یا خدمات را به آنها می‌رساند. از آنجا که کانال های توزیع نقطه تماس با مشتری محسوب می‌شود حائز اهمیت است.

الف: برای هر دسته از مشتریان چه کانال توزیعی انتخاب شود؟

ب: زمان مناسب ارتباط و دسترسی به مشتریان کدام است؟

ج: از چه کانال هایی می توان به انها دسترسی پیدا کرد؟

 

۴. روابط با مشتریان

ایجاد و تدوام ارتباطات قوی با مشتریان یکی از مهم‌ترین عوامل دوام یک کسب و کار است. این روابط را به راحتی می‌توان با روش‌های داده محور به طور مستمر بررسی و پیگیری کرد.

الف: روش ارتباط با مشتریان چیست؟

ب: ارتباطات با سایر بخش‌های کسب و کار چگونه هماهنگ و مرتبط می‌شود؟

ج: مشتریان به دنبال چه کیفیتی از ارتباطات هستند؟

د: برای هر دسته از مشتریان ارتباطات در کدام بسترها باید ایجاد شود؟

 

۵. جریان‌های درآمدی

هر کسب و کاری باید بتواند جریان درآمدی قابل قبولی به نسبت هزینه ها و ارزشی که برای مشتریان ایجاد می‌کند داشته باشد. جریان درآمدی حاصل دریافت پول درازای ارائه خدمات یا محصولات به مشتریان است.

الف: سهم هر یک از جریان‌های مالی دردرآمد کل چقدر است؟

ب: مشتریان بابت چه چیزی حاضرند پول پرداخت کنند؟

ج: مشتریان کدام روش پرداخت را ترجیح می‌هند؟

د: قیمت‌ها تا چه سطحی برای مشتریان قابل قبول هستند؟

 

۶. منابع کلیدی

برای تولید محصول یا ایجاد خدمات به منابع تامین کننده و زیرساختی نیاز است تا بتوان ارزش‌های ویژه ای را در دسترس مشتریان قرار دارد. کیفیت منابع کلیدی روی خروجی نهایی محصولات، هزینه و رضایت مشتری تاثیر مستقیم خواهد گذاشت.

الف: برای ایجاد جریان‌های درآمدی به چه منابعی نیاز است؟

ب: برای ایجاد ارزش‌های پیشنهادی به مشتری چه منابعی نیاز است؟

 

۷. فعالیت‌های کلیدی

فعالیت‌های کلیدی مهم‌ترین اقداماتی هستند که یک کسب و کار باید انجام دهد تا عملکرد موفقی داشته باشد. فعالیت‌های کلیدی نیز برای خلق و ارائه ارزش پیشنهادی، دست یابی به بازارها، حفظ ارتباط با مشتری و کسب درآمد ضروری هستند.

الف: برای خلق ارزش به چه اقداماتی نیاز است؟

ب: فعالیت های کلیدی در بخش ارتباط با مشتری چیست؟

ج: جریان‌های درآمدی از طریق چه فعالیت هایی ایجاد می‌شوند؟

 

۸. شرکای کلیدی

کسب و کارها با هدف کاهش ریسک، کسب منابع یا سایر دلایل سود ده اقدام به ایجاد شراکت با فرد، افراد یا سایر کسب و کارها می‌کنند.

الف: شرکا کدام منابع کلیدی را تامین می‌کنند؟

ب: شرکا کدام افدامات کلیدی را انجام می‌دهند؟

ج: حد و حدود قانونی این شراکت چیست؟

 

۹. ساختار هزینه‌ها

این بخش مهم‌ترین هزینه‌هایی را برای یک کسب و کار برآورد می‌کند. ایجاد ارزش پیشنهادی، فعالیت‌های کلیدی، استفاده از منابع، ایجاد ارتباط با مشتری، هزینه های کانال توزیع و … مشمول این محاسبات هستند.

الف: گران ترین فعالیت ها کدامند؟

ب: مهم ترین هزینه ها کدامند؟

ج: هزینه هر بخش چقدر است؟

 

جمع بندی:

در این مطلب سعی کردیم به اختصار تفاوت طرح کسب و کار و مدل کسب و کار را توضیح دهیم و اجزاء مدل کسب و کار را بررسی کنیم تا این تمایز شفاف تر شود.

 

 

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *